Mantelzorgwoning: wat is het, voor wie en waar let je op? (2026)

Gepubliceerd op 7 november 2026, gecontroleerd door de redactie van Trapliftkiezen.nl. Zo werken wij

Wil je een ouder of ander familielid dicht bij je laten wonen, zodat je makkelijker kunt zorgen? Dan kan een mantelzorgwoning in de tuin een oplossing zijn. Op deze pagina lees je wat een mantelzorgwoning is, welke soorten er zijn, wat er per 2027 waarschijnlijk verandert en waar je op let voordat je er een laat plaatsen.

Gratis en vrijblijvend. Je aanvraag gaat naar maximaal 3 specialisten uit je regio. Wij kunnen daarvoor een vergoeding ontvangen.

Woont je naaste nog in een huis met een trap? Lees dan ook wat een traplift kost of wat een huislift kost.

Wil je meteen weten wat een mantelzorgwoning kost? Lees mantelzorgwoning kosten. De regels staan op mantelzorgwoning vergunning.

Wat is een mantelzorgwoning?

Een mantelzorgwoning is een zelfstandige woning in de tuin van je eigen huis, of van het huis van degene voor wie je zorgt (MantelzorgNL). Je woont dichtbij, maar iedereen houdt een eigen plek.

Welke soorten mantelzorgwoningen zijn er?

  • Een garage of bijgebouw ombouwen tot woning.
  • Een nieuw bijgebouw in de tuin dat je tijdelijk als woning gebruikt.
  • Een kant-en-klare woning, bijvoorbeeld een chalet of prefab woning die in de tuin wordt geplaatst.
  • Een aanbouw aan het hoofdhuis (MAX Vandaag).

Bron: MantelzorgNL (nagelezen 7 november 2026), MAX Vandaag (19 september 2026).

Wie woont waar?

Meestal woont degene die zorg nodig heeft in de mantelzorgwoning. Het kan ook andersom: jij als mantelzorger woont in de mantelzorgwoning en je naaste blijft in het eigen huis (MantelzorgNL). Dat laatste kan handig zijn als je ouder het huis al aangepast heeft, bijvoorbeeld met een traplift.

Mag een mantelzorgwoning zomaar in de tuin?

Niet zomaar. Sinds 2024 mogen gemeenten zelf de regels voor mantelzorgwoningen bepalen, dus de regels verschillen per gemeente (MantelzorgNL). Veel voorkomende voorwaarden zijn intensieve mantelzorg (bijvoorbeeld 8 uur per week of meer), maximaal twee bewoners, een plek op het achtererf en tijdelijk gebruik.

Dat gaat veranderen. De Wet versterking regie volkshuisvesting geldt sinds 1 juli 2026. De regels die mantelzorg- en familiewoningen vergunningvrij maken, staan in een besluit dat naar verwachting op 1 januari 2027 ingaat (Volkshuisvesting Nederland). Alles over de regels nu en straks lees je op mantelzorgwoning vergunning.

Wat kost een mantelzorgwoning?

Een complete mantelzorgwoning kost volgens leverancier Concuro gemiddeld € 50.000 tot € 150.000 (28 juli 2026). Leverancier Duntep noemt € 90.000 tot € 180.000 voor een kant-en-klare woning (nagelezen 7 november 2026). Daarbovenop komen vaak kosten voor fundering, aansluitingen en de tuin. Zie mantelzorgwoning kosten.

Waar let je op voordat je begint?

  • Regels van je gemeente. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket en vraag je gemeente welke voorwaarden gelden.
  • Bouwregels. Ook een vergunningvrije woning moet voldoen aan de bouw- en veiligheidsregels, zoals brandveiligheid (MAX Vandaag).
  • Verzekering. Regel een opstal- en inboedelverzekering. Bij een losse woning in de tuin is de verzekering van het hoofdhuis niet altijd genoeg. Vraag het vooraf na bij je verzekeraar (MAX Vandaag).
  • Inschrijving en toeslagen. Wie in de mantelzorgwoning woont, moet goed in de Basisregistratie Personen staan. Op één adres wonen kan gevolgen hebben voor uitkeringen, toeslagen of belastingen. Vraag dat vooraf na (MAX Vandaag).
  • Afspraken over kosten. Spreek af wie energie, water, internet, gemeentelijke belastingen, onderhoud en verzekeringen betaalt. Vraag je huur, leg dat dan vast in een huurcontract (MAX Vandaag).
  • Als de zorg stopt. Dan mag je de woning niet automatisch als gewone woning blijven gebruiken. Vraag je gemeente wat er dan mag, voordat je koopt (MAX Vandaag).
Nog geen zorg nodig? Wil je alvast dicht bij elkaar wonen met het oog op later? Dan heet dat een pré-mantelzorgwoning. Daarvoor gelden andere regels en gemeenten zijn niet verplicht om het toe te staan (MAX Vandaag). Vanaf 2027 komt er waarschijnlijk ook een familiewoning op eigen erf, waarvoor geen zorgsituatie nodig is (MantelzorgNL).

Veelgestelde vragen

Wat is een mantelzorgwoning?

Een zelfstandige woning in de tuin of op het erf bij een huis, zodat een mantelzorger en degene die zorg nodig heeft dicht bij elkaar wonen. Dat kan een verbouwde garage of schuur zijn, een nieuw bijgebouw of een kant-en-klare woning (MantelzorgNL).

Wie woont er in een mantelzorgwoning?

Meestal degene die zorg nodig heeft. Het kan ook andersom: de mantelzorger woont in de mantelzorgwoning en de naaste blijft in het hoofdhuis (MantelzorgNL).

Heb je een vergunning nodig voor een mantelzorgwoning?

Soms niet. Sinds 2024 bepalen gemeenten de regels, dus vraag het na bij je gemeente en doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket. Naar verwachting gelden vanaf 1 januari 2027 landelijke regels voor vergunningvrije mantelzorg- en familiewoningen (Volkshuisvesting Nederland).

Wat gebeurt er met de mantelzorgwoning als de zorg stopt?

Dan mag je hem niet zomaar als gewone woning blijven gebruiken. Vraag bij je gemeente wat er mag, het liefst al voordat je de woning koopt (MAX Vandaag).

Bronnen

  • MantelzorgNL, Mantelzorgwoning: een woning in je tuin, nagelezen 7 november 2026.
  • MAX Vandaag, Dit moet u weten over een mantelzorgwoning in uw tuin, 19 september 2026.
  • Volkshuisvesting Nederland, Tijdlijn wet Versterking regie volkshuisvesting, nagelezen 7 november 2026.
  • Concuro, Wat kost een mantelzorgwoning? Prijzen 2026, 28 juli 2026.
  • Duntep, Mantelzorgwoning kopen, nagelezen 7 november 2026.